VELIKOSRPSKA IDEOLOGIJA I POLITIKA AGRESIJE NA BOSNU I HERCEGOVINU I GENOCIDA NAD BOŠNJACIMA

7 04 2018


UNSA, SPECIJALNO IZDANJE, 2010

A) O SRPSKOM VELIKODRŽAVNOM PROJEKTU
Prof. dr. Smail Čekić

Krajem XX i početkom XXI stoljeća sve su prisutniji mnogobrojni i raznovrsni historijski falsifikati iz političkih i ideoloških razloga, kojima se iznose neistinite činjenice o događanjima i događajima kojima se oni tumače, bez oslonca na dokumentacionu i arhivsku građu i konstruišu političke istine primjerene aktuelnim okolnostima. Nažalost, na sceni je prisutna najbezočnija zloupotreba nauke od strane naučnika bez moralnog lika i odgovornosti, kao i od kvazi naučnika – istraživača. To je posebno svojstveno velikosrpskim intelektualcima i političarima, koji grade i formiraju osnove za ideologiju, politiku i praksu zločina.

Srpski nacionalisti, pod vodstvom Dobrice Ćosića i dalje istrajavaju na ostvarivanju i provođenju srpskog velikodržavnog projekta, uvjereni da će u promijenjenim međunarodnim okolnostima ostvariti nacistički i genocidni plan – ujedinjenje svih “srpskih” zemalja (“zaokruživanje svih srpskih zemalja”) i srpskog naroda (“ujedinjenje Srpstva”), odnosno
formiranja jedinstvene srpske države – Velike Srbije. U tom procesu ostvarivanja aktivnosti koriste se političke metode i sredstva djelovanja primjerene novonastalim okolnostima (uslovima). U okviru navedenog procesa naglašeno se pod uticajem velikosrpske ideologije i politike, koristi i nauka /e. Nju jednim imenom možemo označiti kao službena nauka, koja
ima zadatak da obezbijedi “argumente” kojima dokazuje svoje teze o potrebi izgrađivanja, konstruisanja i formiranja jedinstvene velikosrpske države.

U tom smislu naročito se koristi historija kao nauka i naučne discipline u kojima se pojavljuje sve više tzv.,historičara sa “novim” argumentima kojima dokazuju i objašnjavaju prethodno navedenu tezu. S ciljem prikrivanjamosvajačkog, agresivnog rata protiv Republike Bosne i Hercegovine i zločinačke namjere i genocidnog plana o istrebljenjunBošnjaka, srpski nacionalisti obmanjuju domaću i međunarodnu javnost svojim lažnim epsko-mitskim tezama o Bosni i Hercegovini kao “srpskoj zemlji” (- dijelu “srpskog prostora”), u kojoj “vekovima kao većinsko stanovništvo” žive pravoslavni Srbi,

– da su “muslimansko stanovništvo Srbi islamske veroispovesti” (“islamski Srbi”, “muhamedanski Srbi”);
– da je četnički pokret Draže Mihailovića antifašistički;
– da su za raspad Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije krive tzv. secesionističke republike i Vatikansko-njemačko-američka zavjera protiv Srba;

– da je u Republici Bosni i Hercegovini vođen građanski rat, unutrašnji sukob između tri strane, a ne zločin protiv mira, odnosno klasična oružana agresija (međunarodni oružani sukob) Srbije i Crne Gore/Savezne Republike Jugoslavije na Republiku Bosnu i Hercegovinu, te umjesto genocida koriste pojam i termin “etničko čišćenje”, u kome su sve tri strane (podjednako) vršile zločine, pri čemu jedni negiraju postojanje srpskog velikodržavnog projekta, a drugi mu odriču odredbu fašističkog i zločinačkog karaktera.

Među brojnim lažima i obmanama su i naknadna “saznanja” i “istine” Dobrice Ćosića o “demokratskim lažima u Bosanskom ratu”, u kome su se po njemu narodi u Bosni i Hercegovini “međusobno gonili, lili krv i jedni drugima palili kuće i bogomolje”;

– “laž o srebreničkom genocidu postala je sakralna i globalna istina”;
– Srbi su se u Bosni borili “za svoju slobodu” i u toj borbi “opet branili hrišćansku Evropu od džihadskog islama”.

Ukazujući na “opasnost” od “džihadskog islama” za “hrišćansku Evropu” i “svetu” dužnost Srba “da se bore za istorijsku istinu o Bosanskom ratu”, tj. za laži, obmane i falsifikate, Dobrica Ćosić u svojstvu “Oca nacije” i u punom zločinačkom sjaju – a znajući punu istinu o “Bosanskom ratu” i u nastojanju da pored ostalog, izbjegne odgovornost za razbijanje ustavnog koncepta odbrane SFRJ, izazivanje i proizvođenje unutrašnje krize u SFRJ i razbijanje zajedničke države, planiranje, pripremanje i organizovanje izvršenja zločina, koristeći sredstva govora mržnje, kojima je razvijan i pojačan intenzitet nacionalne, etničke i vjerske netrpeljivosti među građanima i narodima SFRJ i druge zločinačke aktivnosti u okviru udruženog zločinačkog poduhvata, te da – minimizira, relativizira i negira osvajački rat protiv Bosne i genocid nad Bošnjacima, iznosi koncepciju dostizanja historijskog cilja i strategiju njegovog ostvarivanja: “od istine o razbijanju Jugoslavije, ratovima koji su vođeni na njenom tlu, posebno od istine o Bosanskom ratu, neposredno je uslovljena budućnost srpskog naroda i njegov ljudski lik u svetu”.

Očigledno je na djelu zločin genocida od čijeg je amnestiranja “neposredno uslovljena budućnost srpskog naroda i njegov ljudski lik u svetu”, koga je osmislio i razvio akademik Dobrica Ćosić, koristeći se lažima, falsifikatima i obmanama kako bi opravdao izvršene zločine, a posebno osvajački rat protiv Bosne, te poricao genocid nad Bošnjacima što je prema mišljenju najpoznatijih i najpriznatijih naučnih autoriteta o holokaustu i genocidu u svijetu, ustvari posljednja faza genocida. Imajući u vidu laži, obmane i falsifikate velikosrpske intelektualne (svjetovne i duhovne) elite predvođene Dobricom Ćosićem, glavnim ideologom Memoranduma Srpske akademije nauka i umetnosti, potrebno je radi ljudske, naučne, historijske istine i desetina, hiljada i stotina hiljada, te miliona žrtava na Balkanu u posljednja dva stoljeća, ukazati na bitne činjenice o uzrocima, genezi, kontinuitetu, ciljevima i razmjerama srpskog velikodržavnog projekta, u kome je sadržana puna istina o svim dosadašnjim osvajačkim velikosrpskim ratovima na Balkanu, a posebno protiv Bosne i genocidu nad bosanskohercegovačkim Muslimanima/Bošnjacima. Historijska istina je zasnovana na brojnoj dokumentaciji različite provenijencije:

– srpski velikodržavni projekt je, nažalost, stvarnost. Iako je u Drugom svjetskom ratu poražen, kada je bio zvanični politički program četničkog pokreta Draže Mihailovića i Izbjegličke vlade u Londonu, koga su uporno podržavali Saveznici, ponovo je u drugoj polovini 80-tih godina XX stoljeća obnovljen i eskalirao osvajačkim ratovima i brojnim drugim zločinima protiv čovječnosti i međunarodnog prava, uključujući i genocid nad Bošnjacima u Republici Bosni i Hercegovini;

– projekt se zavisno od konstelacija snaga odvija u kontinuitetu diskontinuiteta, što znači da je u raznim periodima društvenog i historijskog razvoja realiziran i čijom realizacijom je proizvodio krupne posljedice, a koje se ogledaju prije svega, u ogromnim ljudskim žrtvama i materijalnim razaranjima;

– projekt je nacističkog i zločinačkog karaktera jer, između ostalog, sadrži dva krupna međusobno povezana elementa:

– osvajanje tuđih teritorija (lebensraum), uključujući i Bosnu i Hercegovinu, i
– istrebljenje naroda, odnosno genocid, zločin nad zločinima, uključujući i nad Bošnjacima u Bosni i Hercegovini (radi “konačnog rješenje muslimanskog pitanja”);

– projekt je razvijen i operacionaliziran brojnim programsko-planskim i akcionim dokumentima genocidnog karaktera:

– ideologija, politika i praksa srbijanskih pobunjenika (od početka XIX stoljeća), uključujući i protu Mateja Nenadovića, koji je, “poput svojih predaka” smatrao “da Bogu treba služiti, prinoseći mu na dar kao žrtvu tuđu krv”;

– “Načertanije” 1844. – program (“izrazito tajnog karaktera”) koji je naznačio osvajačke teritorijalne ciljeve Srbije radi ostvarivanja njene “historijske” misije: Istočno-rimsko carstvo, Vizantiju, nadoknaditi uspostavljanjem srpsko-slavenskog (objavljivanjem 1906. taj dokument “postaje tekući program delovanja srpske politike sa Pašićem ili bez njega”);

– “Gorski vijenac” 1847. – paradigmatska instrukcija netolerancije i vjerske mržnje;
– politika i praksa Kraljevine Srbije;
– jezički nacionalizam – “Srbi svi i svuda” – Vuka Karadžića;
– dokumenti tajnih i (polu)vojnih organizacija;
– materijali Krfske deklaracije 1917.;
– “rasne predrasude” Jovana Cvijića 1918;

– genocidni dokument (tajni, strogo povjerljivi materijal) “Iseljavanje Arnauta” “o smišljenom, sistematskom i energičnom” iseljavanju i asimilaciji Albanaca-muslimana u Jugoslaviji docenta (na Filozofskom fakultetu u Beogradu) i sekretara Srpskog kulturnog kluba Vase Čubrilovića 1937. – maja 1938. upućen je državnim organima (iseljavanjem Albanaca kidala bi se po Čubriloviću “posljednja veza između naših Muslimana u Bosni i Novom Pazaru i ostalog muslimanskog sveta i ta će činjenica ubrzati njihovo nacionalizovanje”);

– (tajni) elaborat Dr. Ive Andrića o Albaniji iz 1939. (objavljen tek 1977.) – genocidni projekt o iseljavanju Albanaca muslimana iz Jugoslavije u Tursku je uoči Drugog svjetskog rata nesebično intenzivno podržavao i dr. Ivo Andrić (visoki jugoslavenski diplomata, a kasnije nobelovac, koga je Milan Stojadinović, predsjednik jugoslavenske kraljevske vlade, pronjemačke orijentacije unaprijedio za svog najbližeg saradnika, a koji se “u glavnim linijama slagao s njegovom, odnosno kneza Pavla, generalnom vanjsko-političkom linijom”, i kome su Njemci udijelili agreman, jer je bio Stojadinovićev čovjek od povjerenja), koji se pored ostalog, zalagao i za podjelu Albanije, naglašavajući pri tome da bi podjela Albanije i “prisajedinjenje njenih sjevernih i središnjih krajeva Jugoslaviji bio jedan veliki nacionalni uspeh i ostvarenje naših prirodnih aspiracija”;

– nacionalistički programi srpskih vojnih i građanskih krugova, koje je najbolje izražavao Srpski kulturni klub i njegov genocidni programski dokument poznat po Moljevićevom traktatu “HOMOGENA SRBIJA”, 30. juna 1941;

– genocidni program četničkog pokreta Draže Mihailovića o istrebljenju muslimana, što predstavlja kontinuitet velikosrpske zločinačke ideologije i politike u zemlji i emigraciji (naročito među vodećim Srbima u kraljevskoj jugoslovenskoj vladi) i primjenu te politike u praksi – na terenu, posebno na području Sandžaka i Bosne i Hercegovine;

– genocidna ideologija, ekspanzionistička politika i praksa pravoslavnog religijskog nacionalizma Srpske pravoslavne crkve;

– programi raznih srpskih društava i udruženja;

– zaključci četničke Dinarske divizije marta 1942, i četničke konferencije u Šahovićima poĉetkom
januara 1943;

– genocidni elaborat “Manjinski problemi u novoj Jugoslaviji” akademika Vase Čubrilovića 1944;

– političko-programski dokumenti Srpske akademije nauka i umetnosti, naročito Memorandum, 1986. – formiranje srpske države na temeljima monarhističke Jugoslavije koji je prema ocjeni i konstataciji rukovodstva SANU, iz marta 1991, kada je historijski cilj, po njima, bio potpuno izvjestan u najbliţoj budućnosti i u najkraćem vremenskom periodu, “imao značajne posledice na društveni razvoj poslednjih godina” i da je “shvaćen kao svojevrsni nacionalni program za hod srpskog naroda u budućnost”.

Kontinuitet genocidne politike SANU, a posebno akademika Vase Čubrilovića, potvrđuje i njegov sljedeći iskaz (od 18. decembra 1986.): “Nijedno selo ove države, Jugoslavije i Srbije, nismo dobili bez krvi. Nijedno selo nećemo dati bez krvi” (nekoliko godina kasnije akademik Čubrilović je postao svjestan posljedica takve ideologije, politike i prakse, kao i njene besperspektivnosti);

– brojni historiografski, filozofski i književni radovi, te “naučni” radovi orijentalista;

– političke platforme, politički programi, te agitacije i politička propaganda u govorima vođa političkih partija, predstavnika vlasti i velikodostojnika Srpske pravoslavne crkve;

– strateški planovi vojnog vrha Jugoslovenske narodne armije (“transformisane” u velikosrpsku vojsku, čiji je zadatak, prema izjavi generala Veljka Kadijevića, ministra odbrane bio da “štiti teritorije sa srpskim življem, naoružava ih i obezbedi granice buduće, zamišljene Jugoslavije”) i državnog – političkog rukovodstva Srbije;

– dokumenti Srpske demokratske stranke Bosne i Hercegovine i dr.

U osnovi velikosrpske ideologije, politike i prakse je patološka mržnja prema svemu što nije srpsko i pravoslavno. Mržnja prema muslimanima i islamu izrazito je prisutna i u srpskoj historiografiji, književnosti i politici. Tom genocidnom ideologijom, politikom i praksom motivirano je biološko i duhovno istrebljenje i uništenje muslimana, a posebno Bošnjaka u Bosni i Hercegovini, naročito u XX stoljeću; – velikodržavni projekt je iznio historijske ciljeve koji se u navedenim dokumentima definišu i iskazuju kroz strateške, operativne, taktičke i instrumentalne ciljeve. Osnovni historijski cilj je formiranje etnički čiste države – Velike Srbije (na Balkanu), u kojoj će samo i jedino živjeti (svi) Srbi (a takvu srpsku državu moguće je formirati samo osvajačkim ratom i genocidom);

– sve varijante srpskog velikodržavnog projekta bile su osvajačke i antimuslimanske: borba za zemlju i istrebljenje muslimana;

– koncept srpske velikodržavne ideologije, politike i prakse ima anticivilizacijski, antidemokratski i antibosanski karakter;

– srpski velikodržavni projekt negira historijski, nacionalni, političko-pravni i teritorijalni integritet zemalja i naroda koji ulaze u prostor zamišljenog i planiranog srpskog velikodržavnog interesa, što se jasno vidi u pokušajima osvajanja tuđih teritorija (Makedonija, Kosovo, Crna Gora, Sandžak, Albanija, Bosna i Hercegovina i Hrvatska). Sve su to očigledni elementi na kojima se zasniva definicija jednog takvog fašističkog projekta, čiji je cilj formiranje etnički čiste srpske velike države;

– srpski velikodržavni projekt i velikosrpski nacionalizam devedestih godina XX stoljeća podržali su skoro svi akademici Srpske akademije nauka i umetnosti, zatim književnici, umjetnici i velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve i drugi javni uglednici, “nacionalno orijentisani intelektualci, takozvana nacionalistička elita”.

Čitave grupe srpskih akademika (“ … grupa takozvanih „besmrtnika‟ …”) godinama su “okapavale” nad mapama Bosne, pokušavajući da otkriju makar i kozju stazu kojom bi se od Beograda do Karlovca moglo propešačiti a da se prolazi isključivo kroz srpska sela i gradove”. Iza fašistiĉkog projekta Velike Srbije su na kraju XX stoljeća stale vodeće srpske institucije, na čelu sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti i Srpskom pravoslavnom crkvom (tako je projekt podržan od intelektualne, političke, vojne i konfesionalne elite i nažalost, značajnog dijela srpskog naroda);

– u skladu sa velikosrpskom ideologijom, politikom i praksom srpskog velikodržavnog projekta nad muslimanima u Srbiji, na Kosovu, Makedoniji, Crnoj Gori, Sandžaku i Bosni i Hercegovini je u više ratova (iz)vršen genocid i drugi oblici zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava;

– srpski nacizam je ponovo na kraju XX stoljeća generirao najteže zločine poznate čovječanstvu;

– srpska nacionalistička elita (politička, intelektualna i crkvena) je, na temelju velikodržavnog projekta Velike Srbije (“svi Srbi u jednoj državi”), devedesetih godina XX stoljeća dovela do unutrašnje krize u SFRJ i razbila zajedničku državu;

– Republika Srbija je izmjenom Ustava od 28. septembra 1990. praktično izvršila secesiju (od SFRJ) i preuzela funkcije samostalne, suverene i nezavisne države, čime je sama izuzeta iz pravnog sistema SFRJ, što je po zakonima SFRJ predstavljalo najteže krivično djelo;

– genocid nad Bošnjacima u Republici Bosni i Hercegovini je rezultat kolektivne velikosrpske ideologije, politike i prakse istrebljenja Bošnjaka. Samo u sistematskom i planiranom genocidu nad Bošnjacima Republike Bosne i Hercegovine u sigurnoj zoni Ujedinjenih nacija – Srebrenici, jula 1995., učestvovalo je po raznim osnovama i na različite naĉine, prema rezultatima istraživanja Vlade Republike Srpske, preko 25.000 ljudi;

– za istrebljenje Bošnjaka, međunarodnim humanitarnim pravom zaštićene grupe (nacionalne, etničke i vjerske), postojala je genocidna zločinačka namjera i genocidni plan (postoje, pored strateških prioriteta i ostalog, naredbe za izvršenje genocida, uključujući i formiranje konc-logora). Slobodan Milošević je “bio učesnik u udruženom zločinačkom poduhvatu koji je uključivao i rukovodstvo bosanskih Srba, čiji su cilj i namjera bili da se djelimično unište bosanski Muslimani kao grupa” (ICTY, Tužilac protiv Slobodana Miloševića, Odluka po prijedlogu za donošenje oslobađajuće presude, Hag, 16. juni 2004.);

– agresija na Republiku Bosnu i Hercegovinu je, uz embargo na oružje i humanitarnu politiku Ujedinjenih nacija, Evrope i međžunarodne zajednice i međunarodnu strategiju ignoriranja velikodržavnog fašističkog i genocidnog projekta Velike Srbije, bila sastavni dio Miloševićeve državne politike, u čije je ime najveći dio Bosne i Hercegovine okupiran a Bošnjaci ubijani, protjerivani i odvođeni u konc-logore zbog njihove nacionalne, etničke i vjerske pripadnosti i zauzimanja njihove zemlje, pljačkanja materijalnih dobara i druge pokretne imovine, te otimanja i prisvajanja njihovih kuća i stanova i zatiranja tragova kulturnih i civilizacijskih tekovina;

– kolaboracionisti velikosrpskog agresora (politički, vojni, policijski i upravljačko-izvršni potencijal Republike Srpske, odnosno zvanična vlast Republike Srpske) su pod neposrednim rukovodstvom, organizacijom, komandom, učešćem i podrškom države Srbije i Crne Gore / Savezne Republike Jugoslavije, koja je okupirala preko 70% teritorije Republike Bosne i Hercegovine, učestvovali u genocidu, zločinima protiv čovječnosti i ratnim zločinima nad Bošnjacima;

– fašističko i genocidno rukovodstvo kolaboracionističke tvorevine Republike Srpske, na čelu sa Radovanom Karadžićem, Momčilom Krajišnikom, Biljanom Plavšić i drugima, koju je generirao srpski nacizam i na kostima ubijenih Bošnjaka inaugurirao genocidnu tvorevinu nazvanu republikom, imalo je genocidnu namjeru i genocidni plan o istrebljenju Bošnjaka, po kojem je genocid vršen i izvršen;

– u zauzimanju Srebrenice sigurne zone Ujedinjenih nacija i izvršenju genocida nad Bošnjacima jula 1995., učestvovale su, pored vojnih i policijskih snaga kolaboracionističke, fašističke i genocidne Vojske Republike Srpske i Vojske Republike Srpska Krajina i oružane snage Savezne Republike Jugoslavije (Vojska Jugoslavije i Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srbije). Tako su, neposredno u egzekucijama zarobljenih Bošnjaka učestvovali pripadnici Vojske Jugoslavije i specijalne jedinice Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije;

– genocid nad Bošnjacima je, u skladu sa velikosrpskom genocidnom ideologijom, politikom i praksom, a po uzoru na fašizam i nacizam, (iz)vršen u kontinuitetu, sa manjim ili većim oscilacijama do kraja 1995., bez obzira na broj likvidiranih, ranjenih, protjeranih, silovanih, itd. Najmasovniji pokolji bili su u regijama od po desetak opština sa bošnjačkom većinom (stanovništva) u Podrinju, Bosanskoj posavini, te Potkozarju i u dolini Sane, regijama koje su prije izvršenja genocida naznačene kao strateški prioriteti velikosrpskog agresora i njegovih kolaboracionista. Masovne grobnice i koncentracioni logori su bitni pokazatelji agresije i realizacije njene osnovne namjere – biološko i duhovno istrijebljenje Bošnjaka, odnosno genocid nad tim narodom;

Jedan broj navedenih (srpskih) programsko-planskih i akcionih dokumenata genocidnog karaktera je otkriven nakon više decenija. Ta činjenica upućuje na osnovne indicije koje ukazuju na vjerovatnoću postojanja i drugih sličnih dokumenata koji će biti otkriveni u bližoj budućnosti. Ilustrativan je primjer sa redigovanim i sakrivenim dokumentima Vrhovnog saveta odbrane Savezne Republike Jugoslavije, u čijem su prikrivanju učestvovali državni vrh Savezne Republike Jugoslavije i sudije ICTY-a, što potvrđuje i optužnica protiv Florence Hartmann. Također je ilustrativan primjer i sa nekim dokumentima koji se (sada) pojavljuju pred ICTY-em.

Žrtve genocida srpskog velikodržavnog projekta su, uglavnom muslimani, među kojima i Bošnjaci u Bosni i Hercegovini, Sandžaku i Crnoj Gori. S tim u vezi, zanimljivo je ukazati na činjenicu da Bošnjaci, kako je historija pokazala, nisu imali niti imaju planove o istrebljenju drugih naroda, niti su imali niti imaju vlastitu fašističku ideologiju, niti vlastiti fašistički pokret.

Navedena činjenica je bitna u historiji bošnjačkog naroda, njegovoj egzistenciji, održavanju i razvoju na ovim prostorima, zbog čega na to trebaju biti ponosni, kao i činjenicu da se bošnjačka intelektualna elita (duhovna i svjetovna), predvođena Islamskom zajednicom, u najtežim uslovima fašističke okupacije u ljeto 1941., suprotstavila ustaškom genocidu nad Srbima, Jevrejima i Romima. Bile su to poznate muslimanske rezolucije koje su predstavljale jedinstvenu pojavu u Drugom svjetskom ratu. To je potvrdio i kralj Petar II Karađorđević u svom govoru na 5. svesrpskom kongresu u Čikagu, rekavši: “Mi Srbi ne treba da zaboravimo da su u odbranu srpskog življa u NDH od ustaških zločina prvi ustali baš najugledniji muslimani” (“Bosanski pogledi”, London 1984, str. 317).

 

Korišteni relevantni izvori

U. Altermatt, Etnonacionalizam u Evropi, Svjetionik Sarajevo, Sarajevo 1997;
I. Andrić, Balkanski rat i Arbanija, Književne novine, br. 951, Beograd 1.5.1997;
I. Andrić, Diplomatski spisi, Beograd 1992;
A. Avdić, Jugoslovensko-turski pregovori o iseljavanju muslimanskog stanovništva u periodu između dva svjetska rata, Novopazarski zbornik, br. 15,
Novi Pazar 1991;
I. Banac, Nacionalno pitanje u Jugoslaviji, Zagreb 1988;
Isti, Cijena Bosne: Članci, izjave i javni nastupi 1992.-1995., Sarajevo 1996;
S. Bandžović, Koncepcije Srpskog kulturnog kluba o preuređenju Jugoslavije (1937.-1941.),
Prilozi, br. 30, Sarajevo 2001;
Isti, Muslimani u Makedoniji i Prvi balkanski rat, Znakovi vremena, br. 13- 14, Sarajevo 2001-2002;
S. Bandžović, Ratovi i demografska deosmanizacija Balkana (1912.-1941.), Prilozi, br. 32, Sarajevo 2003;
S. Bandžović, Ratna tragedija Muslimana 1941.-1945, ITP “Damad“, Novi Pazar 1992;
Isti, Iseljavanje Bošnjaka u Tursku, Sarajevo 2006;
Isti, Iseljavanje muslimanskog stanovništva iz Srbije i Crne Gore tokom XIX stoljeća, El Kalem, Sarajevo 1998;
M. Bjelajac, Dva viđenja rješavanja pitanja nacionalnih manjina u Kraljevini Jugoslaviji pred izbijanje Drugog svjetskog rata, Tokovi, br. 1, Beograd 1989;
M. Bojić, Historija Bosne i Bošnjaka, Sarajevo 2001;
N. Cigar, Genocid u Bosni. “Politika etničkog čišćenja“, Sarajevo 1998;
Isti, Uloga srpskih orijentalista u opravdavanju genocida nad muslimanima Balkana, Sarajevo 2000;
J. Cvijić, Sabrana dela, I-IV, Beograd 1987; S.
Čekić, Genocid nad Bošnjacima u Drugom svjetskom ratu, Dokumenti, Sarajevo 1996;
Isti, Historija genocida nad Bošnjacima, Sarajevo 1997;
Isti, Genocid u Srebrenici, sigurnoj zoni Ujedinjenih nacija jula 1995. (koautor), Sarajevo 2000;
Isti, Agresija na Republiku Bosnu i Hercegovinu: planiranje, priprema, izvođenje, Sarajevo 2004;
H. Čengić, O genocidu nad Bošnjacima (Muslimanima) u zapadnom dijelu Sandžaka 1943. godine, Sarajevo 1994;
V. Dedijer – A. Miletić, Genocid nad Muslimanima 1941.-1945;
Zbornik dokumenata i svjedočenja, Sarajevo 1990;
V. Degan, Međunarodno uređenje položaja Muslimana sa osvrtom na uređenje položaja drugih vjerskih i narodnosnih skupina
na području Jugoslavije, Prilozi, god. VIII, br. 8, Sarajevo 1972;
Lj. Dimić, Srpski kulturni klub između kulture i politike, Književnost, br. 9-10, Beograd 1993;
Z. Dizdar, Četnički zločini u Bosni i Hercegovini 1941.-1945., Zagreb 2002;
N. Duraković, Prokletstvo Muslimana, Sarajevo 1993;
T. Džuda, Srbi: Istorija, mit i razaranje Jugoslavije, Beograd 2003;
M. Ekmečić, O identitetu bosanskih muslimana, LMS, knj. 560, sv. 1-2, Novi Sad 1997;
Š. Filandra, Bošnjačka politika u XX stoljeću, Sejtarija, Sarajevo 1998;
A. Hadri, Kosovo i Metohija u Kraljevini Jugoslaviji, Istorijski glasnik, br. 1-2, Beograd 1967;
M. Hadžijahić, Posebnost Bosne i Hercegovine i stradanje Muslimana, Sarajevo 1991;
B. Horvat, Kosovsko pitanje, Zagreb 1988;
M. Imamović, Historija Bošnjaka, Sarajevo 1997;
M. Imamović, Pregled istorije genocida nad Muslimanima u jugoslavenskim zemljama,
Glasnik, Rijaset IZ u SFRJ, br. 6, Sarajevo 1991;
Ţ. Juričić, Ivo Andrić u Berlinu 1939.-1941, Sarajevo 1989;
V. Kalezić, Ivo Andrić u našim sporovima, Beograd 1985;
K. Karpat, Hidžret iz Rusije i s Balkana: Proces samodefiniranja u kasnoj osmanlijskoj državi, Znakovi vremena, br. 12, Sarajevo
2001;
V. Kljaković, Jugoslovenska emigrantska vlada prema pitanju Bosne i Hercegovine, Prilozi, br. 4, Sarajevo 1968;
B. Krizman, Elaborat Dra Ive Andrića o Albaniji iz 1939. godine, Časopis za suvremenu povjest, br. 2, Zagreb 1977;
N. Malcolm, Povijest Bosne, Zagreb-Sarajevo 1995;
J. McCarthy, Deat and Exile. The Ethnic Cleansing of Ottoman Muslims 1821.-1922, The Darwin Press, New Jersey 1996;
M. Memić, Korijeni zla i nasilja, Sarajevo 2000;
O. Milosavljević, Nacionalni stereotipi u istorijskoj perspektivi, Nova srpska politiĉka misao, br. 1-2, Beograd 1999;
O. Milosavljević, Od Memoranduma do “kolektivne” odgovornosti, Srpska elita, Beograd 2000;
R. Pajović, Pokolj Muslimana u Sandžaku i dijelu istočne Bosne u januaru i februaru 1943. godine, u: Neretva-Sutjeska 1943, Beograd
1969;
B. Petranović, Revolucija i kontrarevolucija u Jugoslaviji 1941.-1945, Beograd 1983;
P. Petrović Njegoš, Gorski vijenac, Beograd 1968;
M. Popović, Vidovdan i časni krst, Beograd 1998;
O. Popović – Obradović, Osveta Kosova – cilj ili sredstvo srpske nacionalne politike, Zbornik radova: “Ĉemu nas uče iz historije”, Kragujevac 2006;
V. Popović, Istočno pitanje, III izdanje, Beograd 1996;
Š. Rastoder, Tri svjedočanstva o pokolju nad Muslimanima u Šahovićima novembra 1924. godine, Almanah, br. 7-8, Podgorica 1999;
M. Rizvić, Kroz “Gorski vijenac“. Interpretacija i tekstualnokomparativne studije o strukturi, Sarajevo 1985;
R. Samardžić, Prodor islama u jugoistočnu Evropu, Književnost, br. 10, Beograd 1990;
Isti, Turci u srpskoj istoriji, Zbornik za orijentalne studije, br. 1, Beograd 1992;
M. Sells, Vjera, historija i genocid u Bosni i Hercegovini,
Glasnik, Rijaset Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini, br. 1-2, Sarajevo 1998;
F. Shehu-S. Shehu, Pastrimet etnike te trojeve Shqiptare 1953.-1957, Prishtine 1993;
B. Simsir, Turkish Emigrations from the Balkans, Documents, I, A Turkish Exodus 1877-1878, Ankara 1989;
V. Skarić, Širenje islama u Bosni i Hercegovini, Gajret, 1940;
I. Stambolić, Put u bespuće, Beograd 1995;
M. Stefanovski, Srpska politiĉka emigracija o preuređenju Jugoslavije 1941.-1943, Beograd 1983;
H. Šarkinović, Bošnjaci od Načertanija do Memoranduma, Podgorica 1997;
N. Šehić, Srpski građanski politički krugovi prema pitanju preuređenja države i položaju Bosne i Hercegovine, Prilozi,
br. 4, god. IV, Institut za istoriju radničkog pokreta, Sarajevo 1968;
D. Tanasković, “Srbi turskog zakona“ ili “Turci srpskog jezika“, u: Serbia i komentari, Beograd 1991;
Isti, Srbi i islam na izmaku XX veka, Letopis Matice srpske, knj. 453, sv. 1, Novi Sad 1994;
M. Tomanić, Srpska crkva u ratu i ratovi u njoj, Beograd 2001;
Š. Tucaković, Srpski zločini nad Bošnjacima-muslimanima 1941.-1945, Sarajevo 1995;
D. Tucović, Sabrana djela, knj. 7, Beograd 1980;
O. Zirojević, Turci u našem ogledalu, u: Etnički odnosi Srba sa drugim narodima i etničkim zajednicama, EI, SANU, Beograd 1998;
Andrić i Bošnjaci, Zbornik radova, Tuzla 2000;
Bosanski pogledi 1960.-1967, London 1984;
Bosna i Hercegovina jezgro velikosrpskog projekta, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, Beograd 2006;
Dokumenti o spoljnoj politici Kraljevine Srbije 1903.-1914, knj. V, sv. 3, SANU, Beograd 1986; knj. VII, sv. 2, Beograd 1980; knj. VI, sv. 1 i 2, Beograd
1981;

“Etničko čišćenje“. Genocid za “Veliku Srbiju“, Dokumentacija Društva za ugrožene narode, Sarajevo 1996;
Genocid u Bosni i Hercegovini 1991.-1995, Zbornik radova, Institut za istraživanje zločina protiv čovječnosti i
meĊunarodnog prava Sarajevo 1997; Islam, Balkan i velike sile (XIV-XX vek), Zbornik radova, MeĊunarodni nauĉni skup
održan 11.-13.12.1996, Istorijski institut SANU, Beograd 1997;

Istočna Bosna i Sandžak, Zbornik radova, Sarajevo 1996;
Muslimani Balkana: “Istoĉno pitanje“ u XX vijeku, priredio F. Karĉić, Tuzla 2001;
Nedovršeni mir, Izveštaj Međunarodne komisije za Balkan, Beograd 1998;
“Politika“, Beograd, 23. mart 1991; “Srpska konzervativna misao”, Beograd 2003;
Radikalizacija društva u Srbiji, Prilozi i dokumenti, Helsinški odbor za ljudska prava u Srbiji, Beograd 1997;
Ratni izvještaji Lava Trockog – balkanski ratovi 1912.-1913, Znakovi vremena, br. 11, Sarajevo 2001;
Snaga lične odgovornosti, Beograd 2008.

Izvor: hamdocamo.wordpress.com / Č. Smail, UNSA

Advertisements

Akcije

Informacije

Komentariši

Upišite vaše podatke ispod ili kliknite na jednu od ikona da se prijavite:

WordPress.com logo

You are commenting using your WordPress.com account. Odjava /  Promijeni )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Odjava /  Promijeni )

Twitter slika

You are commenting using your Twitter account. Odjava /  Promijeni )

Facebook fotografija

You are commenting using your Facebook account. Odjava /  Promijeni )

Povezivanje na %s




%d bloggers like this: